okt 01

Het Woord is aan de dominee

Het is beter dat je luistert naar de kalme woorden van de wijzen dan naar het geschreeuw van een heerser onder dwazen. Wijsheid is beter dan het wapengekletter van zo’n dwaas; hij alleen richt al veel goeds te gronde.

Prediker 9:17-18

Wijze woorden

Er wordt in Nederland heftig gedebatteerd. In het bijzonder over de Coronamaatregelen worden links en rechts stevige visies neergezet. Waar die visies op gebaseerd zijn, is lang niet altijd duidelijk. In ieder geval willen velen dat het anders gaat. De zogenaamde deskundigen zouden de echte waarheid verzwijgen. Wie weet, misschien is het allemaal wel een complot van het grootkapitaal. En al kan niemand dat bewijzen, alleen de suggestie al heeft soms meer kracht dan de dingen die wel bewezen zijn.

Het citaat uit het bijbelboek Prediker dat ik boven dit stukje plaatste, laat zien dat we het hier niet om een nieuw verschijnsel hebben. Wijsheid in de Bijbel zoekt altijd naar redelijkheid en harmonie. Extremisme richt altijd schade aan. Al was het alleen al dat er een sfeer verziekt is waardoor mensen soms jaren niet meer door één deur kunnen.

Terecht kan men zich afvragen of een als wijs aangezien mens er soms ook niet naast kan zitten. Zo heb ik zelf ook niet de indruk dat alle tegen de verspreiding van het Coronavirus genomen maatregelen even effectief zijn. Toch lijkt het mij op een moment van een crisis wijs om niet te veel voor eigen wijsheid te gaan. Ik geef toe, ik heb nu eenmaal respect voor deskundigheid. Ik denk snel: zou ik het echt beter weten dan de mensen die zich er met elkaar in verdiept hebben?

In de oude oosterse wijsheid-traditie waaruit het boek Prediker put, is wijsheid vooral niet tegen alles in je gelijk halen. Vanuit dat perspectief zou de Prediker veel dwaasheid in onze tijd zien. En eigenlijk ben ik het wel met Prediker eens. Brengen begrip en harmonie niet eerder vrede dan twist en eigenwijsheid?

Binnen de christelijke traditie heeft de wijsheid-traditie nooit een centrale plaats ingenomen. Het zouden vooral horizontale gedachten zijn die weinig met het echte geestelijke leven te maken hebben. Toch vind ik het juist de uitdaging om het geestelijk leven te laten beginnen in het alledaagse. Wie in het gewone leven niet in harmonie met zijn naaste kan leven, zou die dan wel in afhankelijkheid van God kunnen leven?

Wim de Ruyter