jan 30

HET WOORD IS AAN DE DOMINEE

Een andere wereld

Over ruim een maand hoopt ds. Simon van der Hauw met emeritaat te gaan. Dat leidde ertoe dat we in onze onderlinge gesprekken soms terugblikten. Wat deed ons beiden besluiten om theologie te gaan studeren? Wat voor beeld hadden we toen van het geloof, de kerk en de wereld als geheel? Als je terugkijkt heb je soms de neiging jezelf toen naïef te vinden. De werkelijkheid bleek veel complexer dan je jezelf in je studententijd kon voorstellen. Maar ook die werkelijkheid is drastisch veranderd. Het politieke debat werd tot het eind van de jaren van de vorige eeuw beheerst door de tegenstelling tussen oost en west. Praktisch vertaalde dit zich in een maatschappelijke discussie over de acceptatie van kernwapens. Veel kerken hadden de behoefte zich ook over maatschappelijke thema’s uit te spreken. Dit leidde weer binnen die kerken tot grote tegenstellingen die kerkleden van elkaar vervreemden. In gemeenten met een minder op politiek gerichte prediking was er veel aandacht voor de christenvervolgingen in de communistische wereld. Er werd geprobeerd contact te leggen met christelijke gemeenten in het oosten en die zoveel mogelijk te ondersteunen. In ieder geval leverde dat spannende smokkelverhalen op. Maar er waren natuurlijk ook christenen die het prima vonden wat de communisten deden. Sommigen van hen zijn in de jaren negentig diep door het stof gegaan.

Veel vragen die veertig jaar geleden christenen verdeelden, spelen nu nog nauwelijks een rol. Er zijn andere vragen voor in de plaats gekomen. Vragen over het milieu waren er veertig jaar geleden ook. Maar de vraag toen was of het ethisch juist was in enkele generaties de totale voorraad op de aarde aanwezige fossiele brandstoffen erdoor heen te jagen. Nu gaat het om een energietransitie ongeacht de nog aanwezige voorraden bruinkool, steenkool, olie en gas. Binnen de kerken is de tegenstelling tussen geloof in de schepping en de erkenning van de evolutietheorie hoogstens nog een accentverschil. De vragen nu gaan vooral over de relevantie van het geloof zelf. Wat draagt geloof eigenlijk bij aan jouw menszijn?

Bij terugblikken kun je in een nostalgie van het verleden blijven hangen. Maar ik vind het eigenlijk juist altijd een uitdaging naar de toekomst. Hoe kan ik met de bagage die ik tot nu toe heb meegekregen, openstaan voor nieuwe ontwikkelingen? Maar vooral ook: relativeer wat je nu ontzettend belangrijk vindt. Veel vragen die mensen nu kunnen verdelen, zijn over veertig jaar nauwelijks nog van belang. Wat door de eeuwen heen wel blijft zijn trouw, vriendschap en onderlinge waardering. Misschien moeten we die zaken in de kerk vanuit het geloof in de trouw van God vooral centraal stellen.

Wim de Ruyter